http://ascenteq.com/project/epdp

في الوقت الراهن لا يوجد في الساحة السياسية الارترية اتفاق علي تحديد ماهية ما نسميه بالتغيير الأساسي، فالبعض يرى أن هذا التغيير لا يتم إحداثه إلا بالعنف. والبعض يعتقد أن التغيير يحدث عند القضاء علي النظام ومن يناصرونه من المواطنين بالتصفية الجسدية أفراداً وجماعات. بمعنى آخر يرى هؤلاء أن التغيير إنما يتم باستبدال أناس بعينهم بآخرين دون كبير اهتمام بالبديل الفكري المغاير لنهج النظام الدكتاتوري الحاكم، لكن هذا ليس بتغيير.

التغيير الأساسي يعني تغيير المنهج السياسي الاقتصادي الاجتماعي الدكتاتوري الحاكم بنظام سياسي، اقتصادي اجتماعي أفضل، بإيجاز يجب تغيير الدكتاتورية بإبدالها بالديمقراطية. لكن هذه عملية عميقة وبعيدة المدى لا تتم في ليلة أو شهر أو حتى عام. فالمسيرة تبدأ باجتثاث الحكومة الدكتاتورية القائمة ثم إبدالها بحكم انتقالي سلمي ثم بوضع نظام دستوري ديمقراطي يتيح للجميع حرية التنافس السلمي علي السلطة بين الفرقاء السياسيين، وهذه بالطبع عملية محفوفة بالعديد من المخاطر والتحديات، كما أن الوصول لنظام كهذا يتطلب الحوار والوفاق والإنصاف ...الخ، كذلك فإن الديمقراطية نظام يتعزز ويترسخ عبر الأجيال والأزمان وليس مناً وسلوى ينبت تحت أرجلنا فور رحيل النظام الدكتاتوري. كما أننا لا نتوقع أن ترقى الديمقراطية في بلداننا الافريقية الي مستوى الديمقراطيات الغربية التي نبتت ونمت وتعززت عبر مئات السنين واغتنت بالتجارب الثرة.

التغيير الأساسي لا يتحقق فور زوال النظام الدكتاتوري، فهناك أيضاً تجارب من حولنا استبدلت دكتاتوراً بدكتاتور، فالتغيير يجب في المقام الأول أن يغير الحياة المعيشية للمجتمع ويغير ويطور وعيه وتفكيره. علماً أن التعليم هو الذي يقود عملية التغيير الاجتماعي وليست الحرب، التغيير أيضاً لا يأتي استجابة لتمنيات وأحلام أفراد أو حتى جماعات ضئيلة العدد فاقدة القدرة. عملية التغيير لها قوانينها الداخلية، التغيير يحتم تغيير عقلية المجتمع تغييراً كلياً، أيضاً لا يتحقق التغيير إلا بالإيمان بدور الشعب الجذري في إحداثه، إن تحرير ارتريا من قبضة الاحتلال الأجنبي لم تتم بقوة وإرادة قلة من الأفراد أو المجموعات، بل هي عملية طويلة المدى تحققت بقوة واتفاق وتعاضد جميع قطاعات الشعب الارتري.

السلم والعنف بدورهما يرتبطان بعملية التغيير، فبدون السلام والاستقرار لن يكون هناك عمل ولا بناء ولا تقدم ولا ديمقراطية، كما لا ننسى أن الشعب دائماً ما يميل الي المسالمة. ذلك أن الحرب ترتبط دوماً في الأذهان بالفقد والموت والدمار والتشرد والجوع. فشعبنا اليوم وقد اكتوى بنار الحروب لا يحارب إلا دفاعاً عن نفسه أو بلاده، إنه ليس مستعداً لخوض الحروب لاسترداد حقوق الآخرين أو انتزاع أراضي غيره من الشعوب والبلدان. لذا يجب أن نعلم أن الحرب خيار الحكام الدكتاتوريين المجرمين المتعجرفين وليست خيار الشعوب المحبة للعدالة والسلام والانعتاق.

في الحرب غالباً ما يدفن الآباء أبناءهم وهم في رونق الصبا، أما في السلم فيغلب أن يدفن الأبناء الشباب أو الكهول آباءهم الشيوخ. بمعنى آخر بينما يرتفع معدل الوفيات في السلم في أوساط المسنين يرتفع معدلها في الحرب وسط الشباب والقادرين علي العطاء والقتال. إذاً فالحرب لا شك حاصدة الشباب وقوى الإنتاج والبناء. وبالطبع لا بناء ولا تعمير ولا تقدم بدون الشباب والتعليم وبلادنا خير شاهد علي ذلك. فكلما اشتعلت فيها الحرب أجبر الشباب علي إغلاق المدارس والكليات والمتاجر والمصانع وسيقوا قطعاناً الي جبهات وخنادق الحرب.

حكم القانون واحترام حقوق الانسان من أهم عوامل التغيير الأساسي، فإذا لم يتمتع الناس بحقوقهم وكرامتهم الانسانية لن ينشطوا في المساهمة في بناء بلادهم. كذلك فإن المجتمع الذي يسوده الكبت والعنف لن يحقق تغييراً أساسياً. المقهورون والمقموعون لن يشاركوا في شيء يتعلق ببلادهم بأريحية ونشاط.

العنف، الاضطهاد، انتهاك حقوق الانسان، الحرب، هذه أمور لا تتواءم والتغيير الإيجابي الأساسي، فمثلاً إنما تحقق في ليبيا من إسقاط نظام القذافي الدكتاتوري عبر انتفاضة شعبية تم اختطاف مكاسبه عبر التنظيمات القبلية والطائفية فتحولت البلاد الي ساحة لواحدة من أشرس الحروب الأهلية. والحال ذاته ينسحب بصورة أو بأخرى علي الحرب الداخلية في سوريا التي تحولت لساحة يتقاتل فيها أمراء الحرب الآتين من كل حدبٍ وصوب.

حرب أمريكا علي العراق وإن نجحت في إسقاط صدام حسين إلا أن البديل الذي خلفته صار حرباً أهلية متعددة الأطراف لا تبدو لها نهاية قريبة في الأفق. اليوم حتى الامريكان يعترفون بخطأ إقدام امريكا علي حل وبعثرة الجيش العراقي النظامي الذي أغرق حله العراق في أنهارٍ من الدماء العراقية البريئة.

أما انتفاضة تونس الشعبية التي أطاحت بنظام بن علي الدكتاتوري ثم أحلت مكانه نظاماً انتقالياً نقل البلاد الي مرحلة نظام ديمقراطي قوي ومستدام فيجب أن تكون المثال المحتذى والذي يجب حمايته من كل متغول عسكري أو مدني.

ርእሰ-ዓንቀጽ ሰደህኤ:-

ኣብ መስርሕ ፖለቲካዊ ቃልሲ፡ እቲ ቀዳማይ ተመራጺ ኩልኻ ዕዉታት ክትኮነሉ ዘኽእል ማእከላይ ፍታሕ ምርካብ እዩ። እዚ ኣብ ዘይተኻእለሉ ግና፡ ናብ ሓዴኻ ሰዓሪ ሓዴኻ ድማ ተሰዓሪ እትኾነሉ ናይ “ንሓዴና እያ” ቃልስን ህልኽን ክትኣቱ ናይ ግድን እዩ። ናብቲ ምዕቡል ኩልኻ ሰዓሪ እትኾነሉ ኩነታት ምብጻሕን ዘይምብጻሕን ብሓደ ኣካል ናይቶም ተወዳደርቲ ዝውሰን ዘይኮነስ ናይ ክሎም ቅሩብነት ዝሓትት እዩ። ክልቲኦም ወይ ሓዲኦም ንናይ ሓባር ተዓዋትነት ቅሩብ ኣብ ዘይኮነሉ ከምዚ ሎሚ ኣባና ኤርትራውያን ወሲኽካ ኣብ ብዙሕ ኩርነዓት ዓለም ዝረአ ዘሎ ናይ መን ሰዓረ ውድድር ኢኻ ትኣቱ።

ኣብ ኩነታት ኤርትራ እቲ ዘሎ ፍልልይ ብናይ ክልቴኻ ተዓወቲ እትኾነሉ ንክዛዘም ዝተገብረ ጻዕርታት ኩሉ ብሰንኪ “ብውድባት ሓሸውየ የለን” ዝሕመረቱ ስስዑን ነጻግን ባህርያት ጉጅለ ህግደፍ ክትግበር ኣይተኻእለን። ከም ውጽኢት ናይዚ ድማ እነሆ፡ ጉጅለ ህግደፍ ህልውና ናይ ለውጢ ሓይልታት’ኳ ክቕበል ቅሩብ ኣይኮነን። ነቲ ርኡይ ኤርትራዊ ተቓውሞ ንሓንሳብ ብጉልባብ ወያነ ንሓንሳብ ድማ ብኢድ ኣእታውነት ምዕራባውያን ከጐልብቦ ይጽዕር ኣሎ። እቲ ብዘይካ ከምኡ ምግባር ካልእ መተካእታ ዘየብሉ ደንበ ተቓውሞ ድማ፡ ነቲ ጉጅለ ኣወጊዱ ኣብ ቦታኡ ደሞክራሲያዊ ስርዓት ንምትካል ይቃለስ ኣሎ።

እቲ ኣዝዩ ዘተሓሳስብ ድማ እቲ ናይ ምንጽጻግን፡ ክልቴኻ ዕዉታት እትኾነሉ ኩነታት ዘይምፍጣርን ኣብቲ ኣብ መንጎ ጉጅለ ህግደፍን ኤርትራዊ ተቓውሞን ዘሎ ምትፍናን ከይተደረተ፡ ኣብ መንጎ ሕድሕድ ተዋሳእቲ ደንበ ተቓውሞ’ውን ዝተላብዐ ሕዱር ሕማም ምዃኑ እዩ። ኩልና ከም ዘይንስሕቶ፡ ሎሚ ህዝብና ካብ ጉጅለ ህግደፍ ዝጽበዮ ርህሩህ ልቢ ከም ዘየብሉ ኣረጋጊጹ እዩ። ከምኡ ስለ ዝኾነ ድማ ክጠፍኣሉ ጥራይ እዩ ዝቃለስ ዘሎ እምበር፡ ሓሳቡ ክቕይር ኣይጽበዮን እዩ። ካብ ህግደፍ ሕማቕ ዜና ክሰምዕ እንከሎ ድማ ዝተጸበዮ ስለ ዝኾነ ኣይሕደሶን እዩ። ኣብ ደንበ ተቓውሞ ብዝፍጠር ምኽንያቱ ብዘይርደኦ ፍልልያትን ተቐራሪብካ ዘይምስራሕን ዝሓድሮ ሻቕሎት ግና ኣዝዩ ዓሚቕ እዩ። ምኽንያቱ ናይቲ ዝተጸበዮ መጻኢ ብሩህ ተስፋ ምልክት ይርኢ ስለ ዘየለ።

ኣብ መንጎ ክልተ ሓይልታት፡ ከምዚ ኣብ መንጎ ደንበ ተቓውሞናን ጉጅለ ህግደፍ ቃልሲ ክካየድ እንከሎ፡ ነቲ ቃልሲ ፍሉይ ቆላሕታ ሂቦም ውጽኢቱ ዝጽበዩ ኣካላት ንዓቕሚ ናይቶም ተተፋነንቲ ሓይልታት ከወዳድርዎ ዝተለምደ እዩ። ከም ውጽኢት ናይዚ ምውድዳር ድማ ”እዚ ካብቲ ይሕይል ወይ ይሓምቕ” ዝብል ሓሳብ ይሕዙ። ኣብ ቃልስና እቲ ቀንዲ ዋናን በዓል ዋኒንን ናይቲ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ስለ ዝኾነ ከምቲ ቀደም ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ንውድባት ኤርትራ ዘወዳድሮም ዝነበረ፡ ሎሚ እውን ንደንበ ተቓውሞን ጉጅለ ህግደፍን ከወዳድር ናይ ግድን እዩ። ኣብቲ ውድድር ዝተፈላለዩ ኣወዳደርቲ ኣካላት ነናቶም መወዳደሪ መዕቀንታት ኣለዎም። ከከም እምነቶም፡ ንኣጽዋር፡ ብዝሒ ሰዓቢ ወይ ሰራዊት፡ ናይ ግዳም ሓይሊ ደገፍን ገንዘባዊ ዓቕሚን ከም ናይ ብቕዓት መምዘኒ ክወስድዎም ይርኣዩ። እቲ ዝያዳ ቆላሕታ ክወሃቦ ዝግባእን ግና ግቡእ ክብደት ክወሃቦ ዘይንርእዮን፡ ሓደ ፖለቲካዊ ሓይሊ ዝምረሓሉ ፖሊሲ ወይ ኣተሓሳስባ እዩ። ናይ ሓደ ሓይሊ ብቕዓት ኣብ ምምዛን እዞም ዝተዘርዘሩ ካለኦት መስፈርታት፡ ቦታ የብሎምን ማለት ኣይኮነን። ኣገዳስነቶም ከከም መድረኹ ከም ዝፈላለ ክዝንጋዕ ኣይግባእን። ንኣብነት ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልሲ ንብዝሕን ዓይነትን ተዋጋኢ ሓይልን ኣጽዋርን በሪኽ ቦታ ክወሃቦም ባህርያዊ ነይሩ። ከምዚ ሎሚ ኣተሓሳስባ ቅድሚት ይሰራዕ ንብሎ ዘለና። ንሓደ መዕቀኒ በሪኽ ቦታ ክወሃቦ እንከሎ እቶም ዝተረፉ እውን ብደረጀኦም ክዝንግዑ ኣይግበኦምን ኢልና ኣለና። ንኣብነት ኣብ ግዜ ብረታዊ ቃልስና ንኣጽዋርን ዓቕሚ ውግእን ቀዳማይ ደረጃ ክወሃቦ እንከሎ፡ ነቲ “ድሕሪ ዓውት ኣብነጻ ኤርትራኸ ነየናይ ኣተሓሳስባ ኢና ከነሰስን?” ዝብል ቆላሕታ ክንፈጎ ኣይመነበሮን። ብሰንኪ ሽዑ ኣርሒቕካ ዘይምርኣይ ኢና እምበኣር ሎሚ ዋጋ ንኸፍል ዘለና።

ኣብዚ ሎሚ ነካይዶ ዘለና ቃልሲ እምበኣር እቲ ቅድሚት ክስራዕ ዝግበኦ ጉዳይ ምጥራይ ሓድሽ ኣተሓሳስባ እዩ። ህዝቢ ኤርትራ ንጉጅለ ህግደፍ’ኳ ርእይዎን መዚንዎን እዩ። ድሕሪ ሕጂ ካብኡ ዝጽበዮ ሓድሽ ኣተሓሳስባ የብሉን። ንኣካላት ደንበ ተቓውሞ እውን ብመንጽር ኣተሓሳስባኦም እዩ ክመዝኖም ዝግበኦ። እቲ ካልእ መምዘንታት እውን ኣይረሳዕ፡ እንተኾነ ካልኣዊ እዩ። በቲ ካልእ ወገን ሓይልታት ተቓውሞ እውን ንዓቕሙ ብመንጽር ዝሓዞ ናይ ኣተሓሳስባ ለውጢ እዩ ክመዝኖ ዝግበኦ። ኣብ መንጎ ሓይልታት ተቓውሞን ኣብ መንጎ ጉጅለ ህግደፍን ዘሎ ፍልልይ፡ ሓደ ካብ ኤርትራ ወጻኢ እቲ ሓደ ድማ ኣብ ኤርትራ ብምህላዉ ኣይኮነን ክምዘን ዝግበኦ። ኣብ መንጎ ክልቲኡ ወገናት ዘሎ ናይ ፍልልይ ርሕቀትዩ ብመንጽር ኣተሓሳስባ እዩ ክርኣይ ዝግበኦ። ህዝቢ ኤርትራ ድሕሪ ውድቀት ጉጅለ ህግደፍ ዝጽበዮ ሓድሽ ገጽ ዘይኮነስ ሓድሽን ምዕቡልን ኣተሓሳስባ ምዃኑ ክዝንጋዕ የብሉን።

ንሕና ውድባት በቲ ሓደ ወገን ምስ ጉጅለ ህግደፍ፡ በቲ ካልእ ወገን ድማ ኣብ ነንሕድሕድና ኣብ ቃልስን ውድድርን ኢና ንነብር ዘለና። ቃልስን ውድድርን ፈላሊኻ ክረኣዩ ስለ ዘይክእሉ። ዝኾነ ኮይኑ ኣብ ውድድር ካብ ሃለና “እዚ እዩ ሓያል ናይ ውድድር ጐድነይ” እንብሎ ክህልወና ናይ ግድን እዩ። ስለዚ እቲ ክንየተሉ ዝግበኣና ዓቕሚ፡ ብረት፡ ገንዘብ፡ ናይ ግዳም ደግፍን ዕርክነትን ዘይኮነ፡ ዘጥረናዮ ጽባሕ ኣብ ኤርትራ ተዘሪኡ ሰናይ ዘፍሪ ሓድሽ ኣተሓሳስባ እዩ ክኸውን ዝግበኦ። ሓድሽ ኣተሓሳስባ ኣብ ውሽጥኻ ብዝካየድ ረቂቕ ናይ ለውጢ ቃልሲ ዝምዝገብ እምበር ብሓገዝ ዝትኮብ ኣይኮነን። ንጉጅለ ህግደፍ ስዒርናዮ እንብል ብኣካል ከነወግዶ እንከለና ኣይኮነን። እቲ ሓቀኛ ዓወትና ነቲ ሕጂ ናይ’ቲ ጉጅለ ኩሉ እኩይ ተግባራቱ መንጠሪ ኮይኑ ዘሎ ጸረ ህዝብን ሃገርን ኣተሓሳስባ ዳሕራይ ከም ዘይምለስ ከነብርሶ ክንክእል እንከለና እዩ። እዚ እንተዘይጌርና ግና፡ እቲ ጉጅለ እንተወደቐ’ውን፡ እቲ እከይ ኣተሓሳስባኡ፡ ብሓደስቲ ኣሳሰይቲ ዳግማይ ናይ ምጥጣዕ ዕድሉ ዕጽው ኣይክኸውንን እዩ። እዚ ድማ ብናይ ጉልበት ዘይኮነስ፡ ብናይ ኣተሓሳስባ ቅልጽም’ዩ ዝረጋገጽ። “ናይ ኣተሓሳስባ ዓቕሚ” ምምዕባል ሰፊሕን ኣብ መስርሕ ዝረጋገጽን ኮይኑ፡ ንኹሎም እዞም ኣብ ደንበ ተቓውሞና ዘሳቕዩና ዘለዉ ድኽመታት ዝዓጽፍ እዩ።

ስለ'ዚ፡ ኣብ ኣተሓሳስባናን ፖለቲካዊ ንቕሓትናን ለውጢ ከንገብር እንተደኣ ዘይክኢልና፡ ኣብ ጸቢብን ኣዕናውን ናይ ሕድሕድ ቃልስታት ዕንክሊል ክንብል ክንግደድ ኢና። እዚ ድማ፡ንዕምሪ ናይ'ቲ ዲክታቶርያዊ ስርዓት ዘናውሕ ዕድል ክፈጥር ኢዩ።

31 መጋቢት 2015

ርእሰ-ዓንቀጽ

ኣብ ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሜዳ፡ ኣብ'ዚ እዋን'ዚ፡ ብዛዕባ መሰረታዊ ለውጢ ዝብል ኣምር ሓደ ዝዀነ ኣረዳድኣ የለን። ገሊኡ ንመሰረታዊ ለውጢ፡ ብውግእ ወይ ብዓመጻዊ ኣገባብ ጥራሕ ዝመጽእ ለውጢ ገይሩ ይርድኦ። ገሊኡ ድማ፡ ነቲ ኣብ ስልጣን ዘሎ ጕጅለን ደገፍቱን ከም ሰባት ብምድምሳስን ብምቕንጻልን ዝረጋገጽ ለውጢ ገይሩ ክገልጾ ይፍትን። ብኻልእ ኣገላልጻ፡ መሰረታዊ ለውጢ ማለት፡ ነቶም ኣብ ስልጣን ዘለዉ ኣልጊስካ ብኻልኦት ሰባት ምትካእ ገይሮም ይርድእዎ። እዚ ግን፡ እቲ ቅኑዕ ኣገላልጻ ናይ መሰረታዊ ለውጢ ኣይኰነን።

መሰረታዊ ለውጢ ማለት ነቲ ዘሎ ፖለቲካዊ፡ ቍጠባውን ማሕበራውን ስርዓት ብኻልእን ዝማዕበለን ፖለቲካዊ፡ ቍጠባውን ማሕበራውን ስርዓት ምትካእ ኢዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኣብ ህልዊ ኵነታት ኤርትራ፡ ንምልካዊ ስርዓት ብዲሞክራስያዊ ስርዓት ምትካእ ማለት ኢዩ። እዚ ከኣ መስርሕ እምበር፡ ብሓደ ለይቲ፡ ወይ ብሓደ መዓልቲ ወይ ብሓደ ዓመት ዝረጋገጽ ኣይኰነን። ካብ ምልኪ ናብ ዲሞክራሲ ምስግጋር ማለት፡ ብምእላይ ምልካዊ መንግስቲ ጀሚሩ፡ ብርግኣት ዝሰፈኖ መሰጋገሪ መድረኽ ኣቢሉ፡ ናብ ቅዋማውን ዲሞክራስያውን ስርዓት ምብጻሕ ኢዩ። እዚ መስርሕ'ዚ ብዙሕ ብድሆታት ዘለዎ ምዃኑ ዘካትዕ ኣይመስለናን። ናብ'ዚ ዕላማ'ዚ ንምብጻሕ ድማ፡ ስኒት፡ ዕርቂ፡ ፍትሒ ....ወዘተ ምንጋስ የድሊ። ዲሞክራሲ፡ ብናይ ወለዶታት ቀጻሊ ቃልስታት እናዓመቘን እናዓዀዀን ዝኸይድ እምበር፡ ከም ቃንጥሻ ጽባሕ ውድቀት መንግስቲ ኢሳያስ በቝሉ ዝሓድር ማና ኣይኰነን። ኣብ ኣፍሪቃ ዝህነጽ ዲሞክራሲ፡ ብሓጺር ግዜ፡ ማዕረ'ቲ ኣማእት ዓመታት ዝወሰደ ህንጻ ዲሞክራሲ ኣብ ሃገራት ምዕራብ ክኸውን ክንጽበዮ ውን ኣይንኽእልን ኢና።

መሰረታዊ ለውጢ ብምልጋስ ናይ'ቲ ምልካዊ መንግስቲ ጥራሕ ዝረጋገጽ ኣይኰነን። ንምልኪ ኣልጊስካ፡ ብምልኪ ምትካእ ውን ኣሎ ኢዩ። እቲ ለውጢ መሰረታዊ ክኸውን፡ ናይ ህዝቢ ወይ ሕብረተሰብ መነባብሮ፡ ንቕሓትን ኣተሓሳስባን ውን ክቕየር ክኽእል ኣለዎ። ሕብረተሰብ ንምቕያር ዘገልግል ቀንዲ መሳርሒ ድማ፡ ውግእ ዘይኰነስ ትምህርቲ ኢዩ። ገለ ውልቀሰባት ወይ እኩባት ሰባት ለውጢ ስለዝደለዩ፡ ለውጢ ይመጽእ ማለት ኣይኰነን። ለውጢ ብባህግን ምንዮትን ጥራሕ ክረጋገጽ ኣይክእልን ኢዩ። ናይ ለውጢ መስርሕ ብሕግታት ኢዩ ዝግዛእ። ለውጢ ክረጋገጽ እምበኣር፡ ሕብረተሰብ ብምሉእ ክቕየር ወይ ክልወጥ ኣለዎ። ህዝቢ ምንጪ ናይ ስልጣን፡ ምንጪ ናይ ለውጢ ምዃኑ ብልቢ ኣሚንካ ኣብ ውሽጢ ህዝቢ ብምስራሕ ከኣ'ዩ ለውጢ ዝረጋገጽ። ናጽነት ናይ ኤርትራ፡ ህዝቢ ኤርትራ ብመላኡ ስለዝኣመነሉን ስለዝተቓለሰሉን ኢዩ ተረጋጊጹ እምበር፡ ብውሑዳት ሰባት ዝተመጠወሉ ህያብ ኣይኰነን።

ሕቶ ሰላምን ውግእን ውን ምስ መስርሕ ለውጢ ብቐጥታ ዝተኣሳሰር ምዃኑ ምግንዛብ የድሊ። ሰላም እንተደኣ ዘይሃልዩ ስራሕ፡ ህንጻ፡ ምዕባለ ይኹን ዲሞክራሲ ዝብሃል ክህሉ ኣይክእልን ኢዩ። ህዝቢ፡ ኵሉ ግዜ ምስ ሰላም ምዃኑ ክዝንጋዕ የብሉን። ምኽንያቱ ድማ፡ ውግእ ማለት፡ ዕንወት፡ ብርሰት፡ ሞት፡ ስንክልና፡ ስደት፡ ጥሜት ....ወዘተ ማለት ስለዝዀነ። ህዝቢ ኣመና መሪርዎ ንነብሱ ንምክልኻል እንተዘይኰይኑ፡ ንመሰል ናይ ካልኦት ንኽረግጽ ወይ መሬት ናይ ካልኦት ክምንዝዕ ኢሉ ንውግእ ኣይመርጾን ኢዩ። ስለ'ዚ፡ ብውግእ ዝረብሑን ውግእን ወረ ውግእን ዝፈጥሩን ገበነኛታት መራሕቲ ጥራሕ ደኣ'ምበር፡ ኣህዛብ ከምዘይኰኑ ክስመረሉ ይግባእ።

ኣብ ግዜ ውግእ፡ ወለዲ ኢዮም ንዕሸላት ደቆም ዝቐብሩ፤ ኣብ ግዜ ሰላም ግን፡ እቶም ንኣሽቱ ደቆም ኢዮም ንወለዶም ዝቐብሩ። ብኻልእ ኣገላልጻ፡ ኣብ ግዜ ሰላም፡ እቲ መብዛሕቱ ዝመወት እቲ ብዕድመ ዝደፍአ ሰብ ክኸውን ከሎ፤ ኣብ ግዜ ውግእ ግን፡ እቲ ክጐይን ክዋጋእን ዝኽእል መንእሰይ ኢዩ ዝመውት። ስለ'ዚ ውግእ፡ ንመንእሰያት ዘብርስ ተርእዮ ምዃኑ ዘካትዕ ኣይኰነን። ብዘይ መንእሰይን ብዘይ ትምህርትን፡ ክምዕብል ኰነ ክብልጽግ ዝኽእል ሃገር ከምዘየለ ድማ፡ ኵላትና እንቕበሎ ኵነታት ሃገርና ዝምስክሮ ሓቂ ኢዩ።

ግዝኣተ-ሕግን ምኽባር ሰብኣዊ መሰላት ውን ኣገዳስቲ ቅድመ-ኵነት ንመሰረታዊ ለውጢ ኢዮም። ሰባት መሰሎምን ክብሮምን እንተደኣ ዘይተኸቢሩ፡ ኣብ ልምዓትን ምዕባለን ሃገር ኣወንታዊ ግደ ክህልዎም ኣይክእሉን ኢዮም። ዓመጽን ዓፈናን ኣብ ዝነገሶ ሕብረተሰብ መሰረታዊ ለውጢ ንምርግጋጽ ዝከኣል ኣይኰነን። ዝተዓፈነን ዝተዓመጸን ሰብ ይኹን ህዝቢ ኵሉ ዓቕምታቱ ንምዕባለን ለውጥን ክጸምዶ ፈጺሙ ዘይሕሰብ ኢዩ።

ዓመጽ፡ ጭቆና፡ ግህሰት ሰብኣዊ መሰላት፡ ውግእ ምስ መሰረታውን ኣወንታውን ለውጢ ዘይጠዓዓሙ ኣምራት ኢዮም። ንኣብነት፡ ብህዝባዊ ናዕቢ ዝተረጋገጸ ውድቀት ናይ ምልካዊ መራሒ ሊብያ፡ ፕረሲደንት ጋዳፊ፡ ብናይ ቀቢላን ሃይማኖትን ውድባት ስለዝተጨውዩ፡ ህዝቢ ግዳይ ናይ ምሕረት ዘይብሉ ውግእ ሕድሕድ ኰይኑ ኣሎ። ኣብ ሱርያ እውን፡ ብሰላማዊ ሰልፍታት ዝጀመረ ናይ ለውጢ ጠለብ፡ ብናይ ውግእ ጐይቶት ተጨውዩ፡ ናብ ዘሕዝን ደም ምፍሳስ ከምርሕ ተራእዩ ኢዩ።

ብኻልእ ሸነኽ ከኣ፡ ኣመሪካ ኣብ ልዕሊ ዒራቕ ብዝኸፈተቶ ውግእ፡ ምልካዊ መንግስቲ ሳዳም ሑሴን ክወድቕ'ኳ እንተኸኣለ፡ ህዝቢ ዒራቕ ግን፡ ግዳይ ሃይማኖታውን ቀቢላውን ግርጭታትን ግዳይ ሕንፍሽፍሽን ውግእ ሕድሕድን ኢዩ ኰይኑ። ኣመሪካ ንሰራዊት ናይ ሳዳም ሑሴን ፋሕ ምባላ፡ ሓደ ካብ'ቲ ጠንቂ ናይ ዘይምርግጋእ ናይ'ታ ሃገር ምዃኑ ሎሚ ዋላ ኣመሪካውያን ውን ክዛረብሉ ይስምዑ ኢዮም።

ኣብ ቱኒዝያ ግን፡ እቲ ህዝባዊ ናዕቢ ንስርዓት ናይ ቢን ዓሊ ዓልዩ፡ ብሰላማዊ ናይ ምስግጋር መድረኽ ኣቢሉ፡ ናብ ብዙሓት ሰልፍታት ዝዋስእሉ ቅዋማዊ ስርዓት ተሰጋጊሩ ኣሎ። ቱኒዝያውያን፡ ነዚ መኽሰብ'ዚ ንምሕላው ኣበርቲዖም ይሰርሑ ኣለዉ።

ኣብ ሰሜን ኣፍሪቃን ማእከላይ ምብራቕን ኣብ'ዚ እዋን'ዚ ዝተኸስቱ ኣወንታዊ ይኹን ኣሉታዊ ተራእዮታት ትምህርቲ ክቕሰመሎም ዝኽእሉ ተመኵሮታት ኢዮም።

EPDP Editorial

When Yalda Hakim of BBC asked Mr. Yemane Gebreab, Head of Political Affairs of the People’s Front for Democracy and Justice (PFDJ), on 12 March 2015, as to when elections will be held in Eritrea, he said, "When the time comes we will do it, but this fixation with elections is wrong and I think it's creating problems for Africa.” Mr. Yemane just read that straight from the script of dictators. Mr. Yemane even invoked the presence of peace and development in Eritrea while Yemane and his boss barricaded the country for the past twenty four years and denied any semblance of freedom and rights to the Eritrean people.

The point is fixation on elections is what Eritrean people are struggling to achieve. It is election that brings the power of citizens into being; it is democratic election that brings development, peace, innovation, hope, and happiness to any society. It is democratic election that secures the rule of law and justice. In case Mr. Yemane missed it, fixation on election is a number one agenda of Eritrean people – it means election ensures the sovereign power of the Eritrean citizens to hire and fire their leaders. But portraying ‘fixation with elections’ as a negative phenomenon for a society was what Mr. Yemane attempted to do, meaning democratic elections are antithetical to freedom and peace or dangerous to Eritrea’s unity. Mr. Yemane, there is no benevolent dictatorship if that is what you are trying to tell Eritrean people.

What is dangerous to Eritrea and its people is fixation with dictatorship, and not fixation with elections. It is the fixation on dictatorship that brought Mr. Yemane and his boss to brute power, which subsequently exposed the country and its people to unprecedented crisis and destruction, mass starvation, and mass exodus of its youth to the extent of weakening the socio-cultural fabric of Eritrean society. Eritrea would not have looked like it is now if it had held elections following its ratification of the constitution.

The irony is Mr. Yemane also portrayed election as a problem to Africa when he said, “… fixation with elections is wrong and I think it's creating problems for Africa,” the very area that Mr. Yemane and his boss has failed or refused to address in the past 24 years of their rule in Eritrea. Mr. Yemane invoked the comparison to distort the reality of Eritrea or to justify the unjustifiable, and that is to avoid the fundamental question related to the suspension of elections and constitutional governance in Eritrea. But comparing Eritrea with other countries and directing accusations at outsiders have been the single best campaign of distortion for PFDJ while the very destructive force that is robbing and stifling the destiny of Eritrea is none other than Isaias and his gang of political and military allies. Again, Mr. Yemane’s portrayal of negative light about other African countries has one message: and that is there are countries that have bigger problem than Eritrea; hence we are doing fine – a distorted and baseless comparison to disguise the brutality and violent nature of the regime of Isaias in Eritrea. This is what social psychologists call “downward comparison” – entities experiencing negative affects try to enhance their status through comparison with less fortunate others. Short of finding any inferior government or society to downward compare to, the regime engages in active derogation or defamation of other governments and societies to achieve downward comparison. This kind of downward comparison is aimed at making the Eritrean people’s perception of regime look good by creating a lower reference point to evaluate its activities.

Another question that Yalda Hakim asked Mr. Yemane was about the human rights abuses in Eritrea and the lack of freedom of expression and freedom of speech. Putting aside his gibberish and misleading comments, this is what Mr. Yemane said, “This is a country committed to human rights; we are against torture; our human rights record is a fairly good one; we do not have secret prisons.” This is not the first time Mr. Yemane and his PFDJ riffraff made a mockery of human rights and democracy in Eritrea. We know the gross human rights abuses in Eritrea has drastically affected the ability of the country to democratize and to function as a nation; it deprived Eritrea’s younger population to live in peace and prosperity, and to ensure the sustainability and continuity of the country to future generations; we know Eritrea has become a nest of poverty and terror because of the brutality perpetuated by the repressive regime of Isaias for the past two decades. This picture is not fabricated; it is real in Eritrea, Mr. Yemane.

The human disasters of Eritrea happening in the Lampadusa, in the Sinai desert, in the high seas…etc do not occur in a country that is “committed to human rights.” The faces of those Eritreans vanishing in no man’s land are not stereotypes or images portrayed to vilify Eritrea; they are true reflection of the real massive human rights violation and lack of freedom in Eritrea. Arresting hundreds of thousands of Eritrean citizens and not guaranteeing the right to defend themselves in the court of law does not happen in a country that is “committed to human rights.” This only happens in countries that condone human rights violations, as well as in countries that fail to adhere to democratic governance, and Eritrea is one of them. And the point here is that Eritrean people should understand that they are riding at the back of a dying nation under the PFDJ regime and should take a united and systematic step to reverse it now and put Eritrea in order.

We also remember the 37 Eritreans who were asked to be interviewed by the BBC producers who sneaked out to the street of Asmara without the government minders. All declined to be interviewed saying that “they are scared because the government might be watching them.” This is the typical life in Eritrea, a PFDJ’s control and political siege over the entire population, which is unbearable and forcing Eritrean youth to flee their country in droves. Eritrean people, particularly the younger ones cannot live life under the PFDJ tyranny and terror. This iron siege accompanied by prison, torture, and incessant muzzling of free speech and dissent is what Mr. Yemane misrepresented, denied, and lied to Yalda Hakim, ‘lying through one’s teeth’ as the saying goes. Elites who are fixated with dictatorship are good at it.

In all, Mr. Yemane, the right-hand man of Issais, has been and continues to lead and guide the politics of national destruction by lying and deceiving to the public. Eritrea rose in the first few years of its independence, but rapidly drifted into decadence as a result of the dictatorship of which Mr. Yemane is part of that making, which betrayed the promise and dream of freedom and democracy that Eritrean people had struggled for over half a century. Whether in the Diaspora, at home or in the international arena, Mr. Yemane continues to be the face of lies, betrayal, tyranny and destruction in Eritrea. But history has it all, Mr. Yemane and his boss will soon be relegated to the dustbin of history by the power of Eritrean people. And Mr. Yemane knows it.