ጨንፈር ሰልፊ ዲምክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ኖርወይ ብ3 ታሕሳስ 2023 ኣብ ከተማ ኦስሎ ስሩዕ ኣኼባ ኣካይዱ። ኣብቲ ኣባላት ጨንፈር ብኣካል ዝተራኽቡሉ ኣኼባ፡ ኣኼበኛታት ኣብ ፖለቲካዊ፡ ሰብኣውን ቁጠባውን ኩነታት ሰልፍን ጨንፈርን ከምኡ ውን ኣብ ጻዕርታትን ዓወታትን መስርሕ ምምስራት ናይ ሓባር መቃለሲ መድረኽ ዝተኮረ ዛዕባታት ብቀዳምነት ብመሪሕነት ጨንፈር መብሪሂ ተዋሂቦም ኣስዒቦም ድማ ዓሚቊ ምይይጣ ኣካይዶም።
ኣቦ መንበር ጨንፈርን ኣኼበኛታት ናይ እንቋዕ ብደሓን መጻእኩም ቃል ድሕሪ ምቕራብ፡ ናይቲ ኣኼባ ዛዕባታት ኣቕሪቡ።
ብምቅጻል ሓላፊ ምጣኔ ሃብታዊ ጉዳያት ጨንፈር ሓው ሙሴ ዓማር ብተቆጻጻሪ ገንዘብ ዝተመስከረ ዓመታዊ ገንዘባዊ ጸብጻባት ሰልፍን ጨንፈርን ኣቕሪቡ፣ ኣብ ጉዕዞ ንዝተራእዩ መሰናኽላትን ድኽመታትን ብምሕባር፡ ኣብ ዝቅጽል ጉዕዞ ቃልሲ ክውገዱን ክእረሙን ከመለዎም ኣተሓሳሲቡ። ኣብ ክሊዚ ዛዕባዚ ብኣባላት ኣብ ዝተኻየደ ክትዕ ሰልፊ ፖለቲካዊ መደባቱ ብግቡእን ኣብ ምዱብ ግዜን እንዳሰላሰል ንቅድሚት ክስጉም እንተኾይኑ፣ ኣባላት ወርሓዊ ናይ ኣባልነት ክፍሊታቶም ኣብ ግዝይኡ ክኽፍሉ ከምዘለዎም ናይ ሓባር መረዳእታ ነይሩ። ኣገባብ ምኽፋል ኮነ ምስ ገንዘባዊ ጉዳያት ዝተሓሐዘ ሕቶታት ብመሰረት እቲ ቁዋም ሰልፍን መሪሕነት ሰልፊ ዘውጸኦ መምርሕን ክኸውን ከምዘለዎ እውን ኣኼባ ካብ ዝተሰማማዓሎም ጉዳያት ሓደ ነይሩ።
ምስዚ ብተወሳኺ ኣኼባ ንምዕዋት 4ይ ጉባኤ ሰልፊ ብናይ ገንዘብ ወፈያ እጃሞም ዘበርከቱ ኣባላትን ዘይኣባላትን ሰልፊ ምስጋናኡን መጎሱን ገሊጹ፡ ተሳትፎኦም ቀጻልነት ክህልዎ እውን ተላብዩ።
ብምቕጻል ኣቦ መንበር ጨንፈር ሓው መድሃኔ ሃብተዝጊ፡ ናይ ድሕሪ 4ይ ጉባኤ ሰልፊ ውሽጣዊ ኩነታት ሰልፊ ኣመልኪቱ፡ ጉባኤ ብዓወት ተሰላሲሉ፣ ኣብ ጉባአ ዝተመርጸ መሪሕነት ሰልፊ እውን ብሓዲሽ ኣቦ መንበሩ እንዳተማእከለ፣ ዳግመ ስስርዕ ገይሩን ዓመታዊ ውጥናቱ ኣጽፊፉን ድሮ ኣብ ስራሕ ኣትዩ ከምዘሎ ገሊጹ። ንሰብኣዊ ሓይልን ፖለቲካዊ መደባትን ጨንፈር ኣመልኪቱ ድማ ጨንፈር ውሽጣዊ ሰብኣዊ ዓቕማታቱ ኣበራቢሩን ከም ብሓዲሽ ወዲቡን ብምንቅስቃስ ኣብ ከባቢኡ ጽልዋ ብዘሕድር ኣገባብ ክነጥፍ ከምዘለዎ ኣተሓሳሲቡ። ኣቦ መንበር ጨንፈር ብተወሳኺ፡ ኣባላት ጨንፈር ምስ ዝኾነ ኣብ ከባቢኦም ዝርከብ፣ ልኡላውነት፡ ሓድነትን ታሪኽን ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ዓቂቦም ንስርዓት ህግዲፍ ብምእላይ ቅዋማውን ደሞክራስያውን ስርዓት ምሕደራ ከተኣታትዉ ምስ ዝቃለሱ ወገናት ኩሎም ሓቢርካ ምስራሕን ናይ ሓባር ግንባር ምፍጠርን ከምዘድሊ ሓቢሩ። ምስዚ ኣተሓሒዙ ድሕሪ ናይ ነዊሕ ግዜ መጽናዕትን ልዝብን ኣብ ዝሓለፈ መስከረም 2023 ኣብ ዓወት ምብጽሑ ዝተኣወጀ ምሕዝነት ኤርትራዊ ፖለቲካዊ ሓይልታት መርኣያ ምዃኑ ብምጣቃስ፣ ንኣድማዕነቱ ኣብ ደረጃ ጨናፍር እውን ብዕቱብ ክስረሓሉ ከምዘለዎ ኣዘኻኺሩ።
ተሳተፍቲ ኣኼባ ብወገኖም፡ ኣብ ናይ ሕቶን ሪኢቶን መድረኽ፡ ክበርሃሎም ዝደለይዎ ሕቶታት ኣቕሪቦም፣ ንዕብየትን ዓወትን ሰልፊ ኢሎም ዝኣመትዎ ሪኢቶታቶም እውን ኣመዝጊቦም።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ፡ ምስ ብርገድ ንሓመዱ ዝስመ ህዝባዊ ማዕበል ዝምድናን ሓቢርካ ናይ ምስራሕ መደባትን ኣለዎዶ ዝብል ሕቶ ብዙሕ ዘዛረበ ኮይኑ፡ ኣቦ መንበር ሰልፊ ነቲ ኣብ 4ይ ጉባኤ ሰልፊ ዝተወስደ መርገጽን መትከልን ምርኲስ ብምግባር፣ ሰዲህኤ ንብርገድ ንሓመዱ ከም ሓደ ኤርትራዊ ማዕበል ጭቁናት ገይሩ ከምዝወስዶን፣ ንምዕዋቱን ንምሕያሉን እውን ኣብ ጎኑ ኮይኑ ክሰርሕን ክተሓባበርን ድሉው ምዃኑ ኣቢሩ። እንተኾነ ብርገድ ንሓመዱ ክሳብ ሎሚ ህዝባዊ ማዕበል ካብ ምዃን ሓሊፉ ሓደ ትካላዊ ቅርጻን ኣሰራርሓን ዘይወነነ፡ ካብ ምእላይ ንጨቋንን መላኽን ስርዓት ህግዲፍ ሓሊፉ እንታይ ዓይነት ሃገራዊ መደባት ከምዘለውዎ ዘየነጸረ ብምዃኑ፣ ሰልፍና ነዚ ዕሸል ግና ከኣ ሓያል ሃገራዊ ምንቅስቓስ፣ ከይኩለፍን ከይዕንቀፍን ኣብ ምሕጋዝ ከም ዝሰርሕ ኣብሪሁ።
ላዕለዋይ መሪሕነት ሰልፊ፡ ኣብ ጨናፍር ወሪዱ መሰረታት ከበራብርን ከሕይልን ናይ ኣባል መንነት ኣብ ምሃብን ምሕዳስን ዝረአ ምድንጓያት ከይህሉ ዝብልን ከምኡ ዝኣመሰሉን ለበዋታት ናብ መሪሕነት ሰልፊ ኣቕሪቡ።
Eritrean ገድላዊ ኣርካይቭ ሙዚቃ ኢዬብ ሀይለ ጀብሃ ዓባይ በዓልቲ እርምት ጠባይ 07.12.2023
Written by ገድላዊ ኣርካይቭ ሙዚቃMedia
ሰነ-ጥበባዊ፡ ሓርበኛ ተጋዳላይ ኢዮብ ሃይለ ረዳ፡ ብ7 ታሕሳስ 2023 ኣብ ጀርመን ዓሪፉ ዝብል ዘሰንብድ ዜና ብኣዝዩ ዓሚቕ ሓዘን ሰሚዕናዮ።
ኢዮብ ኣብ ግዜ ቃልሲ ንናጽነት ኣብ ተጋድሎ ሓርነት ኤርትራ (ተሓኤ) ተሰሊፉ፡ ብሞያኡ ሰራዊትን ህዝብን ኣብ ምልዕዓልን ፍቕሪ ሃገር ኣብ ምስራጽን ዘይርሳዕ ኣበርክቶ ኣወፍ እዩ። ኢዮብ ኣብ ግዜ ቃልሲ ንናጽነት ብዝለዓለ ወነን ፍቕሪ ሃገርን ብዘዜሞም “ሓላው ሃገር ናይ ጸላኢ ጋሻ፡ ህዝባዊ ሰራዊት ጀብሃዊ መሊሻ፡ ወያ ተፈታዊት ሃገረይ ኤርትራ ክስወኣላ እየ ንኽትወጽእ ሓራ፡ መን እዩ መቓልስተይ ንግዝያኡ ጥራሕ፡ መን ከእዩ ብጻየይ ብመትከል ዝምራሕ፡ ምልክት ናይ ቃልሲ ሰነድ ሰውራ፡ ውጉኣት ሓርነት ሰላም ብሓበራ …… ውዘተ” ብዝብሉ መሰጥትን ማሃርትን መዛምሩ ዘይርሳዕ ኣሰር ዘንበረ ሓርበኛ ተቓላሳይ እዩ ነይሩ።
ስነ-ጥበባዊ ኢዮም ሃይለ ድሕሪ ናጽነት ይካየድ ኣብ ዘሎ ሓርነታዊ ቃልሲ እውን፡ ብሓፈሻ ኣብ ኩሉ ኤርትራዊ መድረኻት፡ ብፍላይ ድማ ኣብ ፈስቲቫላት ኤርትራ ካስልን ፍራንክፎርትን ንሞያኡ ዝኮነ ይኹን ውዕለት ከይደለየሉ ብተወፋይነት ክሳተፍ ዝጸንሐን ግዲኡ ዘበርከተን ውፉይ ነይሩ።
ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ናይዚ መሪር ሓዘን ተኻፋሊ ምዃኑ እንዳገለጸ፡ መሪሕነቱን መሰረታቱን ንስዉእ ሓርበኛ ኢዮብ ሃይለ መንግስተ ሰማያት የዋርሶ ንቤተሰቡ፡ ፈተውቱን መቓልስቱን ድማ ጽንዓትን ኣኻእሎን ይሃብ ይብል
ገርዝግሄር ተወልደ
ኣቦመንበር ሰዲህኤ
8 ታሕሳስ 2023
ፍሉይ ልኡኽ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሕቡራት መንግስታት ኣሜሪካ፡ ማይክ ሃመር ካብ 7 ክሳብ 17 ታሕሳስ 2023 ናብ ጅቡቲ፡ ኢትዮጵያን ኳታርን ከም ዝበጽሕ ወሃቢ ቃል ቤት ጽሕፈት ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ኣፍሊጡ። ማይክ ሃመር ኣብዚ መገሻኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ መራሕቲ ሕብረት ኣፍሪቃ ተራኺቡ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታት ሱዳንን መፍትሒኡን ክመያየጥ እዩ።
ኣብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ሓለፍቲ ኢትዮጵያ ድማ ኣብ ክልላት ኣምሓራን ኦሮሞን ዘሎ ውግእ ብሰላም ብዛዕባ ዝፍተሓሉ ኩነታት ከም ዝዘራረብ ተፈሊጡ። ከምኡ እውን ኣብ ትግራይ ብመሰረት ውዕል ደቡብ ኣፍሪቃ፡ መስርሕ ምፍታሕ ዕጥቅን ናይቶም ዕጥቂ ዘረክቡ ምጥያስን ከምኡ እውን ብዛዕባ ኣተገባብራ መሰጋገሪ ፍትሕን ምውጋድ ናይ ጽልኢ መደረታት ኣብ ኢትዮጵያን ከም ዝመያየጥ ተሓቢሩ፡
ኣብ ጅቡቲ ኣብቲ መራሕቲ ኣባል ኢጋድ ሃገራት ብጉዳይ ሱዳን ዘካይድዎ መበል 41 ፍሉይ ኣኼባ ተረኺቡ፡ ነቲ ሽግር ብሰላም ኣብ ምፍታሕን ብቐጻሊ ኣብታ ሃገር ሰብኣዊ መሰል ዝኽበረሉን ፍትሕን ተሓታትነትን ዝነግሰሉን ኩነታት ኣብ ምፍጣር ዞባውን ዓለም ለኻውን ደገፍ ከም ዝገብር ተሓቢሩ።
ኣብ ኳተር ኣብ ዝዳሎ ፎረም ከም ዝሳተፉን ምስ መራሕቲ እታ ሃገር ብዛዕባ ዞባውን ዓለም ለኻውን ጉዳያትን ከምኡ እውን ብዛዕባ ሱዳንን ርግኣት ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃን ከም ዝዘራረቡ እቲ መግለጺ ወጻኢ ጉዳያት ኣሜሪካ ኣመልኪቱ።
መሪሕነት ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣኼባ ኣካይዱ
Written by መሪሕነት ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰዲህኤ
ሓሙስ 7 ታሕሳስ 2023 መሪሕነት ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰልፊ ዲሞክራሲ ኤርትራ ኣኼባ ኣካይዱ። ኣኼባ ኣብ’ዞም ዝስዕቡ ኣገደስቲ ዛዕባታት ተመያይጡ።
- ንጥፈታት ምትእስሳር ምምዛን
- ናይ ምትእስሳር ጉባኤ ዝግበረሉ ግዜ ምውሳን
- ኣሰራርሓ ዘማዕብል ሓድሽ ኣብ ቅዋም ምትእስሳር ክተኣታቶ ዘለዎ ሓሳባት ምድህሳስ
ንጥፈታት ምትእስሳር ብግቡእ መዚኑ። ቤት-ትምህርቲ ወዲሸሪፈይ ንምሕጋዝ ዝተገብረ ጻዕርታትን ክሳብ ሕጂ ዝተበርክርተ ሓገዛትን ኣመጒሱ። በቲ ኣብ ዞባና ብሓፈሻ ብፍላይ ድማ ኣብ ሱዳን ተኸሲቱ ዘሎ ውግእ ሓድሕድን ንሱ ዘስዓቦ ዘይቅሱን ኩነታትን ቤት-ትምህርቲ ወዲሸሪፈይ ዝያዳ ክሕገዝ ከምዘለዎ ኣኼባ ተገንዚቡ። ኣብ ስደት ዘለዉ ደቅና ኣብ ርእሲ ምስዳዶም ክድንቁሩ የብሎምን ካብ ዝብል መትከላዊ እምነትና ተበጊሱ ሕጂ’ውን ዝከኣል ሓገዝ ከበርክት ኣኼባ ወሲኑ።
ክሳብ ሕጂ ብደቂ-ኣንስትዮ ሰልፊ ካብ ህዝቢ ዝተወፈየን ካብ ሽያጥ ኣቕሑት ዝተኣከበ ገንዘብን ኣተሓሕዝኡን ጸብጻብ ቀሪቡ። መሪሕነት ምትእስሳር ንዝቐረበ ጸብጻብ ገንዘብ ጽፉፍ ምንብባሩ ብምልኣት ተሰማሚዑሉ።
ምትእስሳር ደቂ-ኣንስትዮ ሰልፊ ኣብ 14 ሕዳር ናይ 2020 ጉባኤ ምክያዱ ዝዝከር ኮይኑ ሕጂ’ውን ኣብ ወርሒ ለካቲት 2024 ጉባኤ ክካየድ ወሲኑ።
ሕሉፍ ተመኩሮና ድሕሪ ምምዛን ስራሕና ብጽፉፍ ንምክያድ ዉሽጣዊት ተቆጻጻሪት ወይ ኦዲተር ከምተድልየና ኣኼባ መዚኑ።
ኣኼባ ብህዱእ መንንፈስን ምክብባርን ተደምዲሙ።
ERISAT: መሰጋገሪ ኣካል ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ መን ኢዮም?
ሓለፍቲ ላዕለዋይ መሰጋገሪ ኣካል፡ ፖለቲካዊ ሓይልታት ኤርትራ (ፖሓኤ) ኣሕዋት ገረዝግሄር ተወልደ ኣመበርን እስማዒል ገበይታ ሓላፊ ዜናን ምስ ተለቪዥን ኤሪሳት መደብ “ዛዕባታትና” ርክብ ኣካይዶም። ኣብዚ ብቋንቋ ትግርኛን ዓረበኛን ዝሃብዎ መርሂ፡ ፖሓኤ ኣቚመን ዘለዋ ፖለቲካዊ ሓይልታት፡ ዲሞክራሲያዊ ውድብ ዓፋር ቀይሕ ባሕሪ (ዲውዓቀባ)፡ ስሙር ሃገራዊ ግንባር ኤርትራ (ስሃግኤ)ን ሰልፊ ዲሞክራሲ ህዝቢ ኤርትራ (ሰዲህኤ)ን ምዃነን ጠቒሶም።
ፖሓኤ ንምምስራት ቅድሚ 4 ዓመታት ብተበግሶ ነፍስሄር ብርሃነ ወልደገብርኤል፡ ብናጻ ውሳነ ናይተን ዝሳተፋ ዝነበራ ውድባት ዝተመስረተ እምበር፡ ከምቲ ገለ ወገናት ዝልዎ፡ ድሕሪኡ ናይ ዝኾነ ዘይኤርትራዊ ሓይሊ ኢድ ከምዘይነረ ብሰፊሑ ኣብሪሆም። ምስዚ ምትሕሓዝ ድማ ምምስራት ፖሓኤ መበገሲ ኮይኑ፡ እቲ ቀንዲ ዕላማኡ ንኹሎም ሓይልታት ኤርትራ ዘሳትፍ ሰፊሕ ጽላል ምምስራት ምዃኑ ኣረዲኦም።
እቶም ኣሕዋት እቲ መሰጋገሪ ኣካል ናብ ዝሰፍሐ ጽላል ዘሰጋግር ምዃኑ ምስ ገለጹ ክሳብ ኣብኡ ዝብጻሕ ኣብ ዝተወሰኑ ከም ዲፕሎማሲያዊ፡ ዜናውን ህዝባውን ዝኣመሰሉ ኣገደስቲ ዛዕባታት ተቐራሪብካ ናይ ምስራሕ ተኽእሎ ከም ዘሎ ጠቒሶም። ካብዚ ሓሊፉ እቲ መስርሕ ምምስራት ዘገምታዊ ምንባሩውን ኣይሓብኡን። እንተኾነ ሳላቲ ዝተገብረ ጻዕሪ፡ ኣብዚ እዋንዚ ውድባት ካብ ሕድሕድ ምጽልላምን ምጽራርን ድሒነን ምህላወን ከም ሓደ ኣውንታዊ ናይቲ ምቅርራብ ኣንፈት ጠቒሰምዎ።
ኣብዚ መብርሂኦም እቲ ብገለ ናይ ማሕበራዊ መድያታት፡ ፖሓኤ ኣብ ኢትዮጵያ ብፍላይ ድማ ኣብ ዓፋር ብዛዕባዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ተፈጢሩ ዘሎ ምስሕሓብ ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ ኣሕመድ ተራኺበን ተባሂሉ ዝተወርየ ሓሶትን መሰረት ዘየብሉን ምዃኑ ኣብሪሆም። ብፍላይ ኣብቲ መድያ ናብ ኢትዮጵያ ከይዱ ብዝብል ስሙ ተጠቒሱ ዝነበረ ሓው እስማዒል ገበይታ፡ እቲ ዝተባህለ ሓሶት ኣብ ርእሲ ምዃኑ ሓላፍነትን ተሓታትነትን ብዘይስምዖም ኣካላት ዝተነዝሐ ምዃኑ ብምጥቃስ ሰፊሕ መብርሂ ሂብሉ።
ፖሓኤ ዝተመስረተሎም ነጥብታት ብዝምልከት ተሓቲቶም ኣብ ዝሃብዎ መልሲ ድማ፡ ሰፊሕ ዝርዝር ኣብ ዘየብሉ፡ “ስርዓት ህግደፍ ብምእላይ፡ ቅዋማውን ዲሞክራስያውን ስርዓት ምትካል፣ ሓድነት ህዝብና ምርግጋጽ፡ ነጻነትን ልዑላውነትን ሃገርና ምዕቃብን መሰል ህዝብና ምውሓስን ምሕላውን” ዝብሉ ዘጠቓልል ምዃኑ ጠቒሶም።
ኣብ መወዳእታ ከኣ ብሓፈሻ ስርዓት ህግደፍ ንምውጋድ፡ ብፍላይ ከኣ መቃለሲ ጽላል ኣብ ምምስራት ኩሎም ፖለቲካዊ ሓይልታት ብዘለዎም ዓቕሚ ክጽዕቱ፡ ከምኡ እውን ህዝቢ ኤርትራ ብናይ ሓባር ድምጺ ኣንጻር ግፍዕታት ስርዓት ህግደፍ ዓገብ ንክብል መጸዋዕታኦም ኣቕሪቦም።
እቲ ጉዕዞ ዘገምታዊ’ኳ እንተኾነ፡ ጸሓይ ህግደፍ ተንቆልቁል ከምዘላ ርኡይ እዩ። ናይቲ ጉጅለ ፈንጠርጠር ኣብ ውሽጢ ሃገር ይኹን ወጻኢ ከኣ ነዚ ዘመልክት እዩ። ንገለ ብግቡእ ዘየስተውዕሉ ናይቲ ጉጅለ ደገፍቲ ኢና ባሃልቲ፡ ናይ ኢሳያስ ኣፈወርቂ ቀልባዕባዕ ናይ ምሕያሉን ዲፕሎማሲያዊ ተቐባልነት ምርካቡን መርኣያ’ኳ እንተ መሰሎም፡ ከም ሓቂ ግና ናይ ድሮ ውድቀቱ ጻዕረ-ሞት ምዃኑ ክግንዘብዎ ይግበኦም። እንተ’ቲ ጉጅለ ህይወቱ ንምድሓን ሎሚ’ውን “ነቲ ሓደ ኣጆኻ፡ ነቲ ካልእ ከኣ ወይለኻ” ዝብል ከፋፋሊ ፖሊሲኡ ኣሕዲሱ ክቕጽል ከም ዝፍትን ግና ዘዳዲ ኣይኮነን።
ህልውና ህግደፍ፡ ንመሰረታዊ ህዝባዊ ሕቶ ጸማም እዝኒ ዝሃበ፡ ኣብ ክንድኡ ብምጉዕባዕ፡ ራዕድን ሸርሕን ዝተቓመመ፡ ኣብ ምብርታዕ ትካላት ዓመጽን ክሳብ ስድራቤት ዝውርድ ስለያዊ መርበብ ኣብ ምዝርጋሕን ዝተንጠልጠለ እዩ። ዕድል ክረክብ እንከሎ ከኣ ንውግእ ከም ቀዳማይ ምርጫ መፍትሒ ጸገም ኣብ ምውሳድ ከተኲር ምጽንሑ ምስኩር እዩ። ካብ ዩኒቨርስቲ ጀሚርካ ኩሉ ትካላት ላዕለዋይ ደረጃ ትምህርቲ ዓጽዩ “ኩሉ ነገር ናብ ሳዋ” ናይ ምምራጹ ምስጢር ከኣ እዚ እዩ። ኩሉ ጸጋታት ሃገር ኣብዚ ንቀጻልነቱ ኣብ ስልጣን የውሕሰለይ ዝበሎ እኩይ ተግባራት የውዕሎ ምህላዉ ድማ ተወሳኺ መረጋገጺ እዩ።
እቲ ጉጅለ ዝመረጾ መንገዲ ዘይቅዋማዊ፡ ዘይህዝባውን ጠላምን ብምዃኑ ዕድመኡ ክሓጽር ባህርያዊ እዩ። እንተኾነ፡ ናይ ምንባርን ዘይምንባርን ጉዳይ ስለ ዝኾኖ፡ ዓይነታዊ ለውጢ ክገብር’ኳ ባህሪኡ እንተ ዘይፈቐደሉ ስማዊ ምቅይያር ካብ ምግባር ዓዲ ከምዘይውዕል ፍሉጥ እዩ። ኣብ ኤርትራ “ዋርሳይን ይከኣሎን” ብዝብሉ ሓረጋት ኣስኪሩ ነዊሕ ግዜ ተገልጊሉ። እንተኾነ በዚ ኣቢሉ ክንድ’ቲ ዝተጸበዮ ካብቲ ናይ ኤርትራ ክዉን ሓቂ ክሕባእ ኣይከኣለን። ኣብዚ እዋንዚ ብዙሓት ሓደ እዋን ዋርሳይን ይከኣሎን ዝነበሩ ምስ ራሕርሕዎ፡ ኣንጻሩ ንመሰረታዊ ለውጢ ይቃለሱ ምህላዎም ከምቲ ዝሓሰቦ ከምዘይኮነሉ ዘረድእ እዩ። ነዚ ምድንጋር ኣብ ወጻኢ ብዘለዉ “ደገፍተይ” ዝብሎም “ ነቲ ዝረአ ሓቂ ምስትውዓል ብዝሰኣኑ” ወገናት እውን ፈቲንዎ እዩ።
በዚ መሰረት፡ “ማዕበል፡ ኩራዕ፡ ደቂ ሓደ ልቢ፡ ኤርትራዊ ደምዶ 4ይ ግንባር” ዝብሉ ሸፈጥቲ ናይ ስም ምቅይያር ዘለዎም ውዳበታት ከተኣታቱ ጽዒሩ እዩ። እንተኾነ በዚታት’ውን ኣይሰመረሉን። እነሆ ሎሚ ከኣ ብሰማያዊ ሕብሪ ብዘዕለቕለቐ ብሓፈሻ ኤርትራዊ ህዝባዊ ናዕቢ፡ ብፍላይ ድማ ብመንእሰያት ብዝተነድቀ ብርጌድ ንሓመዱ፡ ዕርድታቱ ክፈርስ ምስ ጀመረ፡ “ዋልታ ህግደፍ” ክነሱ፡ “ዋልታ ሃገር” ዝብል ስያመ ኣጠሚቑ፡ “ደም በጊዕ” ዝሕብሩ ካናቲራ ብዝለበሰ ዓቕሊ ጽበታዊ ዕስለ ተኸሲቱ። ናይዚ ሓድሽ ዕስለ ተግባር’ውን ናይቶም ተፈቲኖም ዘበርዓኑ ሕብርታት መቐጸልታ ኮይኑ፡ ዕላምኡ ንመሰል ህዝቢ ጓዕጺጹ፡ ናይቲ ጉጅለ ዕድመ ከናውሕን ኣብ ኤርትራ ናይ ወጽዓ ኣርዑት ከትርርን ዝመጣጠር እዩ።
ከምቲ “ኣዴኻሲ ብስምውን ኣይትወጽዕካ” ዝባሃል”፡ እቲ ጉጅለ ነቲ “ዋልታ” ዝብል ናይ ሓበንን ሓቦን ምልክት ኣብዘይቦታኡ ከውዕሎ ይፍትን ኣሎ። ናይዚ ዘይግበኦ “ዋልታ” ዝብል ስም ተዋሂብዎ ዘሎ ውዳበ ተዋሳእቲ፡ መብዛሕትኦም ኣብ ወጻኢ ተወሊዶም ዝዓበዩ፡ ንኤርትራ በቲ ዝሓለፈን ዘሎን ፖለቲካዊ ሕልኽልኻታ ዘይፈልጥዋ፡ ብህግደፍ ዝንገሮም ጽውጽዋይ ጥራይ ሓቂ ዝመስሎ፡ ጀኦግራፊያዊ ኣቀማምጠኣን ክብርታታን’ውን ብግቡእ ዘየለልዩ፡ ካብ ምፍጣር ህግደፍ ንደሓር እምበር ቅድሚኡ ዝነበረ ናይ ቃልሲ ውረድ ደይብ እቲ ጉጅለ ከምቲ ዝደልዮ ገይሩ ከጋግዮም ተዘይኮይኑ፡ ናቶም ብሱል ኩለ-መዳያዊ ግንዛበ ዘይብሎም፡ ደፋፊኡ ናይ ጣዕሳ ወረቐት ኣፈሪሙ ዝመልመሎምን እዮም። ዋልታ ኣብ ያታና ምልክት መኸተን ሕራነን እዩ። ደቂ ኣንስትዮ ኣብ ግዜ መኸተ ኣሕዋተን ከተባብዓ እንከለዋ “ሰስኑ ሰስኑ፡ ሽሕን ዋልታን ኩኑ፡ ኣታ እዛ ዓድና ከይኣትዋ ጓና” ኢለን ዝደርፈኦ፣ መልእኽቱ ከምቲ ህግደፍ ዝሽፍጠሉ ዘሎ ዘይኮነ፡ ፍሉይ ክብርን ርዝነትን ዘለዎ እዩ።
ህግደፍ ነዞም ዋልታ ኣብ ዝብል ምንቅስቓስ ኣሰሊፍዎም ዘሎ፡ ኣንጻርቲ ኣብ ሰማያዊ ማዕበል ዝጓዝም ዘሎ ናይ ለውጢ ሓይሊ የጠማምቶምን ናብ ጐንጺ ይደፍኦምን ኣሎ። ኣባላት ዋልታ ከምቲ ዝተጠቕሰ ብዛዕባ ህልዊ ኩነታትን ሓቀኛ ዛንታን ሃገሮምን ህዝቦምን ንምፍላጥ ካብ ህግደፍ ከይተጸበዩ ሃዲኦም ከገናዝቡ ይግበኦም። ከምዚ እንተገይሮም ህዝቦምን ሃገሮምን ንምድሓን ምስ ሓይልታት ለውጢ ዝጻልኡ ዘይኮኑ፡ ዝመላልኡ ምዃኖም ክግንዘቡ እዮም። እንተደኣ ብቕንዕና ነቒሎም ንሳቶም ኣርዑት ወጽዓ ህግደፍ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ከትርሩ ፡ እቲ ኣንጻሩ ክስለፉ ዝደፍእሉ ዘለዉ ናይ ለውጢ ኣካል ግና ንሓርነትን መሰረታዊ መሰልን ህዝቡ ዝተሰለፈ ምዃኑ ምርድኡ ኣይከጸግሞምን እዩ። ናይ ግዜ ጉዳይ እንተዘይኮይኑ ናይ መወዳእታ መዓርፈኦም፡ ናይ ጉጅለ ህግደፍ መሳርሒ ምዃን ዘይኮነ፡ ናይ ህዝቦምን ሃገሮምን ዋልታን መድሕንን ከምዝኾኑ ርግጸኛታት ኢና። እንተ ህግደፍ ንባዕሉ ዋልታ ንዘይኮነላ ኤርትራ ዋልታ ክፈጥረላ’ዩ ኢልካ ምጽባይ ዘይመስል እዩ።
ዘይሩ ዘይሩ ህግደፍ ዝሓለፈ ተመኩሮኡ ከም ዘመልክቶ፡ ነዚ ሓድሽ ናይ መንእሰያት ምንቅስቓስ፡ ዋልታ ይሰይሞ ጉራደ፡ ወይ’ውን ድርዒ፡ ናይ ልምዓት፡ ቅሳነትን ዲሞክራሲን ተስፋ ዘይኮነ፡ ናይ ውግእን ህውከትን ጠንቅን መኻዕበቲ እቶትን እዩ ክጥቀመሉ። ናይ ክእጐድ ዝኽእል ውግእ ግዳይ ዝኾኑ ከኣ ኣብ ወጻኢ ዘውደኽድኹ ኣባላት ዋልታን ወለዶምን ዘይኮኑ፡ እቶም መወጽኢ ስኢኖምን መንጠቢኦም ጠፊእዎምን ኣብ ኤርትራ ምስቲ ዘይቅሱን ሃዋህው ዝፋጠጡ ዘለዉ መንእሰያትን ስድራቤቶምን እዮም። ኣብዚ እዋንዚ ኤርትራውያን መንእሰያት ብክልል ትግራይ ኣቢሎም ኣዲስ ኣበባ ንምብጻሕ ብደላሎ ኣሸሓት ዶላራት ክኸፍሉ ይግደዱ ከምዘለዉ ዝሕባእ ኣይኮነን። ብድሕሪኡ ናብ ኬንያን ኡጋንዳን ክቕጽሉ እንከለዉ ዝገጥሞም ዘሎ ጸገም ከኣ ናይ ብዙሓት መዛረቢ ኮይኑ ዘሎ ዛዕባ እዩ።
ደጊም መንእሰይ ንኤርትራ ብመንጽር ዕለታዊ ህይወቱ እምበር፡ ካብ ደገ ብናይ “ኩራዕ” ጐስጓስን ናይ ዋልታ ዳንኬራን ተቓሚሙ ብዝንዛሕ መርዚ ኣይኮነን ዝርደኣ። ሓደ ሓደ ኣብ ወጻኢ ኮይኖም ንውዳበ ዋልታ ዘረሳስኑ ዘለዉ ደገፍቲ ህግደፍ፡ ኣብ ምግጋይ ናይቶም ኤርትራ ኣትዮም ዋጋ ዘይከፍሉ ደቆም ክጽመዱ ኣይግበኦምን። ብኣንጻሩ ኣብ ቦታ እቶም መንጠቢ ስኢኖም ከይደቀሱ ዝሓድሩ ዘለዉ መዛኑ ደቆም ኮይኖም ክሓስቡ ይግበኦም። ብዛዕባቶም ኣብ ገዛእ ሃገሮም ከብዶም ብጥምዩ ዝባኖም ብዕርቑ ሰላም ሓሪምዎም ዘሎ ስድራቤታት’ውን ከስተውዕሉ ምተገብኦም። ነቲ “ዓሻ ሰበይቲሲ ወዲ ሓሙታ ዘይወዳ ይመስላ” ዝብል ምስላ ኣበው ክርስዕዎ ኣይግበኦን። “ዋልታ ህግደፍ” ምዃን “ዋልታ ኤርትራን ህዝባን” ምዃን ማለት ከምዘይኮነ ከኣ፡ ኩሉ ከስተውዕለሉ ይግባእ።
More...
Glenys Kinnock – one of Eritrea’s staunchest friends – has died
Written by Martin Plaut
Martin Plaut posted: " Eritreans will mourn the death of Glenys Kinnock - someone who stood by the Eritrean people in the hardest of times. She was the most senior Labour Party politician who visited Eritrea in March 1988 during its liberation struggle, a trip she recalled in " Martin Plaut
Martin Plaut
Dec 3
Eritreans will mourn the death of Glenys Kinnock - someone who stood by the Eritrean people in the hardest of times. She was the most senior Labour Party politician who visited Eritrea in March 1988 during its liberation struggle, a trip she recalled in this article in the Guardian dated 28 October 2015. As can be seen, she never compromised on her support for Eritreans, but had no time at all for the dictatorship of President Isaias.
Here she is with the Eritrea All Party Parliamentary Group in 2014
Martin
There must be no compromise with Eritrea's tyrannical Afewerki regime
Glenys Kinnock
Proposals for financial aid to Eritrea to help stem the refugee tide must be rejected and robust action against the regime continued
Wed 28 Oct 2015 10.02 GMT
Human rights violations, relentless cruelty, tyranny and oppression are, tragically, everyday experiences for Eritreans.
It is horrifying. It is also so far away from what so many Eritreans heroically fought for, and what campaigners outside that country were supporting, in the struggle for liberation.
Twenty-seven years ago, in March 1988, I travelled to Eritrea with a War on Want team to look at water projects and to assess other ways of developing partnership and support with Eritreans. I have been there twice since in delegations from the European parliament.
In 1988, in the midst of conflict, incessant Ethiopian air attacks meant we could only travel at night, and the devastating effects of the then 27-year war between Eritrea and Ethiopia were painfully plain.
At the hospital in Orotta, on the night after the battle of Afebet, we saw men and women fighters of the Eritrean People’s Liberation Front (EPLF) army with the most terrible battlefield injuries, and we also witnessed the bravery, skill and inventiveness of the people of Eritrea.
This, and other experiences at that time, made me even more determined to continue to show practical solidarity with the Eritreans who were demonstrating the indomitable spirit, which had, for years, enabled them to fight poverty, famine, and armed Ethiopian aggression.
When I returned to Britain, I wrote a book in which I expressed great admiration for the people, for organisations like the National Union of Eritrean women… and for the EPLF leader, Isaias Afewerki.
When Eritrea finally achieved independence in 1993, we rejoiced at what we, and countless Eritreans, thought was the beginning of a future of freedom.
We were so wrong.
Twenty-two years later, Eritrea is now being described as Africa’s North Korea – and the cruelty that is inflicted on Eritrean people by the Afewerki regime justifies that description. The national assembly hasn’t met since 2002; the 1997 constitution has never been implemented; there is no independent judiciary; extra-judicial executions, torture, arbitrary detentions of journalists, teachers, and members of religious groups are common; Eritreans are not allowed to move, speak, assemble or organise freely; indefinite compulsory military conscription and forced labour prevails.
The recent UN commission report calls such conditions “slavery” and said that “some of the gross and widespread human rights abuses which are being committed in Eritrea, under the authority of the government, often constitute crimes against humanity”.
A member of that UN commission of inquiry said: “We seldom see human rights violations of the scope and scale as we see in Eritrea today.”
The list of atrocities goes on. Women face discrimination and sexual and gender-based violence and are denied access to justice. Few, if any, detainees are brought to trial. “Disappearances” are commonplace.
According to Human Rights Watch, prisoners are held in crowded underground cells or in shipping containers with no space to lie down.
The regime in Eritrea is, in short, a secretive, reclusive, authoritarian tyranny, which is ruthlessly controlled by president Afewerki.
His rule of terror is a complete betrayal of the cause of liberation and self-determination for which so many Eritreans fought and died.
Nothing can obscure the fact that Eritreans are being terrorised and trapped into what amounts to enslavement
That is why such large numbers of Eritreans are prepared to risk everything – including the “shoot to kill” system operated in border areas – to escape their country to seek a better life for themselves and their families.
The scale of that exodus is huge: in 2014, almost as many men, women and children fled from Eritrea (a country of 6 million people, which is not at war), as fled in that year from Syria (a country of 18 million people, torn apart by four years of war).
Clearly, a very large proportion of the people who cross land and sea in the desperate effort to reach Europe are Eritreans.
And they are unquestionably refugees under every definition of that pitiful status.
What is needed is decisive action, and a clear and unequivocal policy on maintaining and fully enforcing UN sanctions against the Eritrean regime.
The UN commission urges us to offer protection to Eritrean asylum seekers.
Knowing that, in Britain and the EU we must surely uphold the principle of providing refuge to people who have a genuine and justified fear of persecution, and are fleeing from what manifestly constitutes crimes against humanity.
There can be no good reason to say that giving refuge will simply encourage more to take awful risks. Living in Eritrea is an awful risk, thinking about leaving is an awful risk, doing it is an awful risk.
It isn’t the prospect of refuge that makes people flee, it is the dread of staying that makes them abandon their homeland.
Eritrea is isolated politically, regionally and internationally and UN sanctions are firmly in place.
We are hearing now, however, some suggestions that substantial financial aid should be given to Eritrea as part of efforts being made to stem the exodus of refugees.
Such a course, if it was ever taken, would be disasterous, not least because – on the basis of all the evidence about the regime – any EU aid offered to Eritrea would be seen as an endorsement of the government and used to entrench a repressive regime, not to help those in need. It would almost certainly breach the EU’s commitment that states “human rights is at the forefront of EU development co-operation”.
Nothing can obscure the fact that Eritreans are being terrorised and trapped into what amounts to enslavement by a regime that imposes tyranny, cruelty and oppression.
Nothing should diminish the reality that Eritrean victims of that persecution deserve our solidarity, and need to be supported by all of us who believe that conciliation and concession to regimes such as exists in Eritrea will surely fail.
No such softening should ever be contemplated. Our own freedom compels us to fulfil our duty to those who are not free, and never will be until the vileness that imprisons Eritrea is ended.
ባህግና Bahgna 179፣ ኣገደስቲ ሰሙናዊ ዘናታት ሃገርናን ከባቢና ምስ ግቡእና ዶ ንገብር ኣሎና ርእሰ ዓንቀጽ ሰደህኤ 03.12.2023
Written by Bahgna MediaMedia
981#ቤት ምኽሪ ጸጥታ፡ እገዳ ሶማልያ ኣልዒሉ፡ ኣብ ሱዳን ድማ ተልእኮኡ ኣቋሪጹ
Written by ቤት ጽሕፈት ዜና ሰዲህኤ
ቤት ምኽሪ ጸጥታ ሕቡራት ሃገራት ብ1 ታሕሳስ 2023 ኣብ ዘካየዶ ኣኼባ፡ ኣብ ሶማሊያ ቅድሚ 31 ዓመታት ተነቢሩ ዝጸንሐ ናይ ኣጽዋር እገዳ ከልዕል እንከሎ፡ ኣብ ሱዳን ድማ ከካይዶ ዝጸንሐ ተልእኮ ዝተወሃሃደ ደገፍ ንምስግጋር ክቋረጽ ከም ዝወሰነ ማዕከን ዜና ሮይተርስ ኣፍሊጣ።
ኣብ ሶማሊያ ናይ ኣጽዋር እገዳ ዝተወሰነ ቅድሚ 31 ዓመት ኣብ ወርሒ ጥሪ 1992 ምውዳቕ መንግስቲ ዚያድ ባረ ተኸቲሉ ክስዕብ ዝኽእል ናዕብን ጥሕሰት ሰብኣዊ መሰላትን ንምቁጽጻር ተባሂሉ ምዃኑ ኣብቲ ውሳነ ተጠቒሱ።
ቤት ምኽሪ ጸጥታ፡ ኣብቲ ውሳነኡ፡ ናብ ሶማሊያ ዝኣቱ ኣጽዋርን ወተሃደራዊ ናውትን፡ ካብ መንገስትን ዝተፈቕደሎም ኣካላትን ወጺኡ ከይሽየጥን ኣብ ኢድ ውልቂ ኣካላት ከይኣቱን ኣጠንቂቑ። ኣተሓሒዙ ድማ ኣብ ሶማሊያ ብግቡእ ዝተሃንጹን ዝተሓደሱን ናይ ኣጽዋር መዕቀቢ ማእከላት ክህልዉ ከም ዝግባእ ኣተሓሳሲቡ።
ኣንበሳደር ሶማሊያ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣቡበከር ዳሂር ዑስማን፡ ናይቲ እገዳ ምልዓል ሶማሊያ ነቲ ካብ ዓቃብ ሰላም ሓላፍነት ናይ ምርካባ መስርሕ ምትግባር ከም ዘኽእላ ጠቒሶም። ከምኡ ድማ ምንቅስቓስ ኣል ሽባብ ሓዊስካ ዘለዋ ዝግኣታት ንምምካት ከም ዝሕግዛ ኣፍሊጦም።
ብኻልእ ወገን ድማ እቲ ቤት ምኽሪ ጸጥታ፡ ኣብ ሱዳን ዝጸንንሐ ዝተወሃሃደ ናይ ምስግጋር ተልኡ ንክቋረጽ ኣብቲ ናይ ባሕቲ ታሕሳስ 2023 ኣኼባኡ ወሲኑ። ኣተሓሒዙ ድማ እቲ ናይ ሰለስተ ኣዋርሕ ናይ ምቁራጽ መስርሕ ካብ 4 ታሕሳስ 2023 ከም ዝጅመርን እቲ ተልእኮ ዘካይዶ ዝነበረ ንጥፈታት ኣብታ ሃገር ናብ ዘለዋ ትካላት ሕቡራት ሃገራት ንክሰጋገርን ኣዚዙ።
እቲ ተልእኮ 29 ለካቲት 2024 ዘቋረጽ ኮይኑ፡ ክሳብ ባሕቲ መጋቢት 2024 ድማ ምጽፋፋትን ናይቲ ተልእኮ ሰራሕተኛታት ዝነበሩ ምውጋንን ከም ዝቕጽል ኣብቲ ውሳነ ሰፊሩ። መንግስቲ ሱዳን ብወገኑ ብ16 ሕዳር 2023 ናይቲ ተልእኮ ሓላፊ “ኣብ ምንቅስቓስ ፖለቲካዊ ውድባት ኢዱ የእቱ ኣሎ” ብዝብል ኣፍልጦ ነፊግዎ ነይሩ እዩ።
